ALKALİ METALLER
(1A)
(1A)
|
Periyodik tablonun ilk grubunda (dikey sırasında) yer alan metallerdir. Fransiyum dışında hepsi, yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir. Kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hale geçebilirler. Bağıl atom kütleleri arttıkça, erime ve kaynama noktaları da düşüş gösterir.
Diğer metallere kıyasla, özkütleleri de
oldukça düşüktür. Hepsi de, tepkimelerde etkindir. En yüksek temel enerji
düzeylerinde bir tek elektron taşırlar. Bu elektronu çok kolay kaybederek +1
yüklü iyonlar oluşturabildikleri için, kuvvetli indirgendirler.
Isı ve elektriği çok iyi iletirler. Suyla
etkileşimleri çok güçlüdür, suyla tepkime sonucunda hidrojen gazı açığa
çıkarırlar.
|
FRANSİYUM
|
Simgesi:
|
Fr
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
87
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
223
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
27°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
677°C
|
|
Yoğunluğu:
|
Bilinmiyor
|
|
Keşfi:
|
1939
- Marguerite Derey
|
|
Atom
çapı:
|
Bilinmiyor
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,7
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s2p6d104s2p6d10f145s2p6d106s2p67s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
200Fr
|
|
0,019 sn.
|
 |
|
3+
|
|
201Fr
|
201,004
|
0,048 sn.
|
e-
yakalama
|
201Rn
|
9/2-
|
|
|
|
|
|
197At
|
|
|
202Fr
|
202,003
|
0,34 sn.
|
|
198At
|
3+
|
|
|
|
|
e- yakalama
|
202Rn
|
|
|
203Fr
|
203,001
|
0,55 sn.
|
|
198At
|
10-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
202Rn
|
|
|
204Fr
|
204,001
|
1,7 sn.
|
|
200At
|
3+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
204Rn
|
|
|
205Fr
|
204,999
|
3,85 sn.
|
e-
yakalama
|
205Rn
|
9/2-
|
|
|
|
|
|
204At
|
|
|
206Fr
|
205,998
|
15,9 sn.
|
|
202At
|
5+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
206Rn
|
|
|
207Fr
|
206,997
|
14,8 sn.
|
|
203At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
207Rn
|
|
|
208Fr
|
207,9971
|
59,1 sn.
|
|
204At
|
7+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
208Rn
|
|
|
209Fr
|
208,9959
|
50 sn.
|
|
205At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
209Rn
|
|
|
210Fr
|
209,9964
|
3,18 dk.
|
|
206At
|
6+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
210Rn
|
|
|
211Fr
|
210,9955
|
3,10 dk.
|
|
207At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
211Rn
|
|
|
212Fr
|
211,9962
|
20 dk.
|
e-
yakalama
|
212Rn
|
5+
|
|
|
|
|
|
208At
|
|
|
213Fr
|
212,9962
|
34,6 sn.
|
|
209At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
213Rn
|
|
|
214Fr
|
213,999
|
0,005 sn.
|
|
210At
|
1-
|
|
215Fr
|
215,0003
|
86 nano sn.
|
|
211At
|
9/2-
|
|
216Fr
|
216,0032
|
0,70 us.
|
e-
yakalama
|
216Rn
|
1-
|
|
|
|
|
|
212At
|
|
|
217Fr
|
217,0046
|
22 us.
|
|
213At
|
9/2-
|
|
218Fr
|
218,0076
|
0,001 sn.
|
|
214At
|
1-
|
|
219Fr
|
219,00924
|
0,020 sn.
|
|
215At
|
9/2-
|
|
220Fr
|
220,0123
|
27,4 sn.
|
|
216At
|
1+
|
|
|
|
|
 - |
220Ra
|
|
|
221Fr
|
221,0143
|
4,9 dk.
|
- |
221Ra
|
5/2-
|
|
|
|
|
|
217At
|
|
|
222Fr
|
222,0175
|
14,2 dk.
|
- |
222Ra
|
2-
|
|
223Fr
|
223,0197
|
21,8 dk.
|
- |
223Ra
|
3/2-
|
|
|
|
|
|
219At
|
|
|
224Fr
|
224,0232
|
3,33 dk.
|
- |
224Ra
|
1-
|
|
225Fr
|
225,0256
|
4 dk.
|
- |
225Ra
|
3/2-
|
|
226Fr
|
226,0293
|
49 sn.
|
- |
226Ra
|
1-
|
|
227Fr
|
227,032
|
2,47 dk.
|
- |
227Ra
|
1/2+
|
|
228Fr
|
228,036
|
38 sn.
|
- |
228Ra
|
2-
|
|
229Fr
|
229,038
|
50 sn.
|
- |
229Ra
|
1/2+
|
|
230Fr
|
230,043
|
19,1 sn.
|
- |
230Ra
|
|
|
231Fr
|
231,045
|
17,5 sn.
|
- |
231Ra
|
|
Fransiyum
(Fr):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.
HİDROJEN
|
Simgesi:
|
H
|
|
Grubu:
|
1A
|
|
Atom
numarası:
|
1
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
1,00794
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Gaz
|
|
Erime
noktası:
|
-258,975°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
-252,732°C
|
|
Yoğunluğu:
|
0,0899
g/L
|
|
Keşfi:
|
1766
- Henry Cavendish
|
|
Atom
çapı:
|
0,79
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
2,2
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
3H
|
3,01604927
|
12,32 yıl
|
- |
3He
|
1/2
|
Hidrojen
(H):
Ticari gübrelere azot bağlanmasında, katı ve sıvı yağların doyurulma işleminde (hidrojenasyon), metanol, amonyak ve hidroklorik asit gibi bileşiklerin eldesinde kullanılır. Kaynak yapımında, hidrojen balonlarını şişirmede ve petrolün işlenmesinde kullanılmasının yanında, şimdilik daha çok roketlerde olmak üzere yakıt olarak da kullanılır. "Hidrojen Yakıt Gözeleri", hidrojen gazından elektrik enerjisi eldesi için geliştirilmekte olan bir teknolojidir. Çevre dostu hidrojen, doğal gaz ve benzine alternatif olarak kabul edilmesinin yanında, kimyasal işlemlerde, metalürjide ve rafinerilerde de kullanılabilecek niteliktedir. Döteryum ve trityum izotopları da, nükleer fisyon ve füzyon işlemlerinde kullanılmaktadır.
Ticari gübrelere azot bağlanmasında, katı ve sıvı yağların doyurulma işleminde (hidrojenasyon), metanol, amonyak ve hidroklorik asit gibi bileşiklerin eldesinde kullanılır. Kaynak yapımında, hidrojen balonlarını şişirmede ve petrolün işlenmesinde kullanılmasının yanında, şimdilik daha çok roketlerde olmak üzere yakıt olarak da kullanılır. "Hidrojen Yakıt Gözeleri", hidrojen gazından elektrik enerjisi eldesi için geliştirilmekte olan bir teknolojidir. Çevre dostu hidrojen, doğal gaz ve benzine alternatif olarak kabul edilmesinin yanında, kimyasal işlemlerde, metalürjide ve rafinerilerde de kullanılabilecek niteliktedir. Döteryum ve trityum izotopları da, nükleer fisyon ve füzyon işlemlerinde kullanılmaktadır.
LİTYUM
|
Simgesi:
|
Li
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
3
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
6,941
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
180,7°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
1342°C
|
|
Yoğunluğu:
|
0,534
g/cc
|
|
Keşfi:
|
1817
- Johann Arfvedson
|
|
Atom
çapı:
|
2,05
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,98
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
8Li
|
8,022486
|
0,84 sn.
|
- |
8Be
|
2
|
|
9Li
|
9,026789
|
0,178
sn.
|
- + n0 |
8Be
|
3/2
|
|
|
|
0,178 sn.
|
- |
9Be
|
|
|
11Li
|
11,04379
|
0,0087 sn.
|
- |
11Be
|
1/2
|
|
|
|
0,0087 sn.
|
- + n0 |
10Be
|
|
Lityum
(Li):
Seramik ve cam yapımında, pil üretiminde, yağlayıcı ve alaşım sertleştirici maddelerin bileşiminde, A vitamini sentezinde, nükleer santrallerde soğutucu görevinde ve roketlerde itici kuvvet sağlamada kullanılır. Katı elementler içinde en yüksek özgül ısı kapasitesine sahip olması nedeniyle, ısı iletiminde kullanılan sıvıların bileşiminde yer alır. Ancak, su ya da asit gibi çözücülerle karşılaştığında yüksek bir patlama ya da parlama özelliğine sahip olması ve özellikle sinir sistemi için zehirli etki göstermesi nedeniyle, dikkatli kullanılması gerekir. Bazı lityum bileşikleri, beyin rahatsızlıkları ve psikolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların içeriğinde yer alır.
Seramik ve cam yapımında, pil üretiminde, yağlayıcı ve alaşım sertleştirici maddelerin bileşiminde, A vitamini sentezinde, nükleer santrallerde soğutucu görevinde ve roketlerde itici kuvvet sağlamada kullanılır. Katı elementler içinde en yüksek özgül ısı kapasitesine sahip olması nedeniyle, ısı iletiminde kullanılan sıvıların bileşiminde yer alır. Ancak, su ya da asit gibi çözücülerle karşılaştığında yüksek bir patlama ya da parlama özelliğine sahip olması ve özellikle sinir sistemi için zehirli etki göstermesi nedeniyle, dikkatli kullanılması gerekir. Bazı lityum bileşikleri, beyin rahatsızlıkları ve psikolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların içeriğinde yer alır.
SODYUM
(NATRIUM)
(NATRIUM)
|
Simgesi:
|
Na
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
11
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
22,98977
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
98°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
883°C
|
|
Yoğunluğu:
|
0,971
g/cc
|
|
Keşfi:
|
1807
- Sir Humphrey Davy
|
|
Atom
çapı:
|
2,23
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,93
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
20Na
|
20,0074
|
4,479 sn.
|
e-
yakalama
|
21Ne
|
2
|
|
21Na
|
20,9977
|
22,49
sn.
|
e-
yakalama
|
22Ne
|
3/2
|
|
22Na
|
21,9944
|
2,6019 yıl
|
e-
yakalama
|
23Ne
|
3
|
|
24Na
|
23,991
|
14,96 saat
|
- |
24Mg
|
4
|
|
25Na
|
24,99
|
59,1 sn.
|
- |
25Mg
|
5/2
|
|
26Na
|
25,9926
|
0,024 sn.
|
- |
26Mg
|
3
|
|
27Na
|
26,994
|
1,072 sn.
|
- + n0 |
26Mg
|
5/2
|
|
|
|
|
- |
27Mg
|
|
|
28Na
|
27,9989
|
0,305 sn
|
- + n0 |
27Mg
|
1
|
|
|
|
|
- |
28Mg
|
|
|
29Na
|
29,0028
|
0,449 sn.
|
- |
29Mg
|
3/2
|
|
30Na
|
30,009
|
0,048 sn.
|
- + n0 |
29Mg
|
2
|
|
|
|
|
- + |
26Ne
|
|
|
|
|
|
- |
30Mg
|
|
|
31Na
|
31,014
|
0,017 sn.
|
- + n0 |
30Mg
|
3/2
|
|
|
|
|
- |
31Mg
|
|
|
32Na
|
32,02
|
0,0132 sn.
|
- + n0 |
31Mg
|
3-, 4-
|
|
|
|
|
- |
32Mg
|
|
|
33Na
|
33,03
|
0,0082 sn.
|
- + n0 |
32Mg
|
|
|
|
|
|
- |
33Mg
|
|
|
34Na
|
34,03
|
0,0055 sn.
|
- |
34Mg
|
|
|
|
|
|
- + n0 |
33Mg
|
|
|
35Na
|
35,04
|
0,0015 sn.
|
- |
35Mg
|
|
|
|
|
|
- + n0 |
34Mg
|
|
Sodyum
(Na):
Eczacılık, tarım ve fotoğrafçılık alanlarında sıkça kullanılır. Sokak aydınlatmalarında, pillerde, cam yapımında ve sofra tuzu (NaCl) eldesinde kullanılan önemli bir bileşendir. Sıvı sodyum, nükleer santrallerde soğutucu görevinde de kullanılmaktadır. Dünya kabuğunun %2.6'sını oluşturan sodyum, dünyada en bol bulunan altıncı elementtir ve alkali metaller arasında da en bol bulunanıdır. Buna karşın, doğada element halinde rastlanmaz ve kuru sodyum kloridin (NaCl) elektrolizi yoluyla elde edilir. Metal hali, esterlerin (oksijenli asitler ve alkollerin tepkimesi sonucu oluşan maddeler) ve çeşitli organik bileşiklerin eldesi için önemlidir. Çeşitli alaşımların yapılarının kuvvetlendirilmesinde ve dökme metallerin saflaştırılmasında kullanılır. NaK alaşımı, önemli bir ısı ileticisidir. Sodyum elementinin diğer önemli bileşikleriyse soda külü (Na2CO3), kabartma tozu (NaHCO3) ve sodyum nitrattır (NaNO3).
Eczacılık, tarım ve fotoğrafçılık alanlarında sıkça kullanılır. Sokak aydınlatmalarında, pillerde, cam yapımında ve sofra tuzu (NaCl) eldesinde kullanılan önemli bir bileşendir. Sıvı sodyum, nükleer santrallerde soğutucu görevinde de kullanılmaktadır. Dünya kabuğunun %2.6'sını oluşturan sodyum, dünyada en bol bulunan altıncı elementtir ve alkali metaller arasında da en bol bulunanıdır. Buna karşın, doğada element halinde rastlanmaz ve kuru sodyum kloridin (NaCl) elektrolizi yoluyla elde edilir. Metal hali, esterlerin (oksijenli asitler ve alkollerin tepkimesi sonucu oluşan maddeler) ve çeşitli organik bileşiklerin eldesi için önemlidir. Çeşitli alaşımların yapılarının kuvvetlendirilmesinde ve dökme metallerin saflaştırılmasında kullanılır. NaK alaşımı, önemli bir ısı ileticisidir. Sodyum elementinin diğer önemli bileşikleriyse soda külü (Na2CO3), kabartma tozu (NaHCO3) ve sodyum nitrattır (NaNO3).
POTASYUM
(KALIUM)
(KALIUM)
|
Simgesi:
|
K
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
19
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
39,0983
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
63,35°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
759°C
|
|
Yoğunluğu:
|
0,862
g/cc
|
|
Keşfi:
|
1807
- Sir Humphrey Davy
|
|
Atom
çapı:
|
2,77
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,82
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s2p64s2
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
35K
|
34.988
|
4,479 sn.
|
e-
yakl. + p+
|
34Cl
|
3/2
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
35Ar
|
|
|
36K
|
35.9813
|
22,49
sn.
|
e-
yakl. + p+
|
35Cl
|
3
|
|
|
|
|
e-
yakl. +
|
32S
|
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
36Ar
|
|
|
37K
|
36.9734
|
2,6019 yıl
|
e-
yakalama
|
37Ar
|
3/2
|
|
38K
|
37.9691
|
14,96 saat
|
e-
yakalama
|
38Ar
|
3
|
|
40K
|
39.964
|
59,1 sn.
|
- |
40Ca
|
4
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
40Ar
|
|
|
42K
|
41.9624
|
1,072 sn.
|
- |
42Ca
|
2
|
|
43K
|
42.9607
|
|
- |
43Ca
|
3/2
|
|
44K
|
43.9616
|
0,305 sn
|
- |
44Ca
|
2
|
|
45K
|
44.9607
|
|
- |
45Ca
|
3/2
|
|
46K
|
45.962
|
0,449 sn.
|
- |
46Ca
|
2
|
|
47K
|
46.9617
|
0,048 sn.
|
- |
47Ca
|
1/2
|
|
48K
|
47.9655
|
|
- + n0 |
47Ca
|
2
|
|
|
|
|
- |
48Ca
|
|
|
49K
|
48.9675
|
0,017 sn.
|
- + n0 |
48Ca
|
3/2
|
|
|
|
|
- |
49Ca
|
|
|
50K
|
49.973
|
0,0132 sn.
|
- + n0 |
49Ca
|
1-, 2-
|
|
|
|
|
- |
50Ca
|
|
|
51K
|
50.976
|
0,0082 sn.
|
- + n0 |
50Ca
|
2+, 3/2
|
|
|
|
|
- |
51Ca
|
|
|
52K
|
51.983
|
0,0055 sn.
|
- + n0 |
51Ca
|
|
|
|
|
|
- |
52Ca
|
|
|
53K
|
52.987
|
0,0015 sn.
|
- + n0 |
52Ca
|
3/2
|
|
|
|
|
- |
53Ca
|
|
|
54K
|
53.994
|
0,0015 sn.
|
- + n0 |
53Ca
|
|
|
|
|
|
- |
54Ca
|
|
Potasyum
(K):
Bitkilerin gelişimi için çok önemli bir element olan potasyum, çoğu toprak tipinin bileşiminde yer alır ve gübrelerin yapısına da katılır. Cam, sabun, lens ve benzeri maddelerin yapımında, ayrıca yanıcı-patlayıcı maddelerin bileşiminde kullanılır. Sodyum ve potasyum alaşımı (NaK), iyi bir ısı ileticidir. Potasyumun çoğu tuzu, hem kimyasal hem de ticari açıdan önem taşır: örneğin, potasyum nitrat, potasyum karbonat, potasyum sülfat, vs.
Bitkilerin gelişimi için çok önemli bir element olan potasyum, çoğu toprak tipinin bileşiminde yer alır ve gübrelerin yapısına da katılır. Cam, sabun, lens ve benzeri maddelerin yapımında, ayrıca yanıcı-patlayıcı maddelerin bileşiminde kullanılır. Sodyum ve potasyum alaşımı (NaK), iyi bir ısı ileticidir. Potasyumun çoğu tuzu, hem kimyasal hem de ticari açıdan önem taşır: örneğin, potasyum nitrat, potasyum karbonat, potasyum sülfat, vs.
RUBİDYUM
|
Simgesi:
|
Rb
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
37
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
85,4678
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
39,64°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
688°C
|
|
Yoğunluğu:
|
1,63
g/cc
|
|
Keşfi:
|
1861
- Gustav Kirchhoff, Robert Bunsen
|
|
Atom
çapı:
|
2,98
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,82
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s2p6d104s2p65s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
74Rb
|
73,944
|
0,0649 sn.
|
e-
yakalama
|
74Kr
|
0
|
|
75Rb
|
74,9386
|
19 sn.
|
e-
yakalama
|
75Kr
|
2-, 5/2-
|
|
76Rb
|
75,9351
|
36,5
sn.
|
e-
yakalama
|
76Kr
|
1-
|
|
77Rb
|
76,9304
|
3,77 dk.
|
e-
yakalama
|
77Kr
|
3/2-
|
|
78Rb
|
77,9281
|
17,66 dk.
|
e-
yakalama
|
78Kr
|
0
|
|
79Rb
|
78,9231
|
22,9 dk.
|
e-
yakalama
|
79Kr
|
5/2
|
|
80Rb
|
79,9225
|
34 sn.
|
e-
yakalama
|
80Kr
|
1
|
|
81Rb
|
80,919
|
4,576 saat
|
e-
yakalama
|
81Kr
|
3/2-
|
|
82Rb
|
81,9182
|
1,273 dk.
|
e-
yakalama
|
82Kr
|
1
|
|
83Rb
|
82,9151
|
86,2 gün
|
e-
yakalama
|
83Kr
|
5/2-
|
|
84Rb
|
83,9144
|
32,77 gün
|
e-
yakalama
|
84Kr
|
2-
|
|
|
|
|
- |
84Sr
|
|
|
86Rb
|
85,9112
|
18.631 gün
|
- |
86Sr
|
2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
86Kr
|
|
|
87Rb
|
86,9092
|
48,8x109yıl
|
- |
87Sr
|
3/2-
|
|
88Rb
|
87,9113
|
17,78 dk.
|
- |
88Sr
|
2-
|
|
89Rb
|
88,9123
|
15,15 dk.
|
- |
89Sr
|
3/2-
|
|
90Rb
|
89,9148
|
158 sn.
|
- |
90Sr
|
0-
|
|
91Rb
|
90,9165
|
58,4 sn.
|
- |
91Sr
|
3/2-
|
|
92Rb
|
91,9197
|
4,492 sn.
|
- + n0 |
91Sr
|
0-
|
|
|
|
|
- |
92Sr
|
|
|
93Rb
|
92,922
|
5,84 sn.
|
- + n0 |
92Sr
|
5/2-
|
|
|
|
|
- |
93Sr
|
|
|
94Rb
|
93,9264
|
2,702 sn.
|
- + n0 |
93Sr
|
3-
|
|
|
|
|
- |
94Sr
|
|
|
95Rb
|
94,9293
|
0,3775 sn.
|
- + n0 |
94Sr
|
5/2-
|
|
|
|
|
- |
95Sr
|
|
|
96Rb
|
95,9343
|
0,199 sn.
|
- + n0 |
95Sr
|
2
|
|
|
|
|
- |
96Sr
|
|
|
97Rb
|
96,9373
|
0,1699 sn.
|
- + n0 |
96Sr
|
3/2
|
|
|
|
|
- |
97Sr
|
|
|
98Rb
|
97,9417
|
0,114 sn.
|
- + n0 |
97Sr
|
1, 0
|
|
|
|
|
- + 2n0 |
96Sr
|
|
|
|
|
|
- |
98Sr
|
|
|
99Rb
|
98,945
|
0,0503 sn.
|
- + n0 |
98Sr
|
5/2
|
|
|
|
|
- |
99Sr
|
|
|
100Rb
|
99,95
|
0,0051 sn.
|
- + n0 |
99Sr
|
|
|
|
|
|
- + 2n0 |
98Sr
|
|
|
|
|
|
- |
100Sr
|
|
|
101Rb
|
100,953
|
0,0032 sn.
|
- + n0 |
100Sr
|
3/2
|
|
|
|
|
- |
101Sr
|
|
|
102Rb
|
101,959
|
0,0037 sn.
|
- + n0 |
101Sr
|
|
|
|
|
|
- |
102Sr
|
|
Rubidyum
(Rb):
Çok kolay iyonlaşması nedeniyle, sezyuma alternatif olarak, uzay araçlarındaki "iyon motorlarında" kullanılmaktadır. Vakum tüplerinin ve fotosellerin de yapısına katılan önemli bir bileşendir. Özel camların yapımında ve kalp araştırmalarında da kullanılır. Ayrıca katalizör olarak kullanımı da vardır.
Çok kolay iyonlaşması nedeniyle, sezyuma alternatif olarak, uzay araçlarındaki "iyon motorlarında" kullanılmaktadır. Vakum tüplerinin ve fotosellerin de yapısına katılan önemli bir bileşendir. Özel camların yapımında ve kalp araştırmalarında da kullanılır. Ayrıca katalizör olarak kullanımı da vardır.
SEZYUM
|
Simgesi:
|
Cs
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
55
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
132,9054
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
28,55°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
671°C
|
|
Yoğunluğu:
|
1.873
g/cc
|
|
Keşfi:
|
1860
- Gustav Kirchhoff, Robert Bunsen
|
|
Atom
çapı:
|
3,34
Å
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,79
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s2p6d104s2p6d105s2p66s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
113Cs
|
112,945
|
17 us.
|
p+
fırlatma
|
112Xe
|
5/2+
|
|
114Cs
|
113,941
|
0,57 sn.
|
e-
yakalama
|
114Xe
|
1+
|
|
|
|
|
e-
ykl. + p+
|
113I
|
|
|
|
|
|
e-
ykl. +
|
110Te
|
|
|
|
|
|
|
110I
|
|
|
115Cs
|
114,936
|
1,4 sn.
|
e-
ykl. + p+
|
114I
|
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
115Xe
|
|
|
116Cs
|
115,933
|
3,84 sn.
|
e-
yakalama
|
116Xe
|
>4+
|
|
117Cs
|
116,9286
|
8,4 sn.
|
e-
yakalama
|
117xe
|
9/2+
|
|
118Cs
|
117,9266
|
14 sn.
|
e-
ykl. + p+
|
117I
|
2
|
|
|
|
|
e-
ykl. +
|
114Te
|
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
118Xe
|
|
|
119Cs
|
118,9224
|
43 sn.
|
e-
yakalama
|
119Xe
|
9/2+
|
|
120Cs
|
119,9207
|
64 sn.
|
e-
yakalama
|
120Xe
|
2
|
|
|
|
|
e-
ykl. + p+
|
119I
|
|
|
121Cs
|
120,9172
|
155 sn.
|
e-
yakalama
|
121Xe
|
3/2+
|
|
122Cs
|
121,9161
|
21 sn.
|
e-
yakalama
|
122Xe
|
1+
|
|
123Cs
|
122,913
|
5,94 dk.
|
e-
yakalama
|
123Xe
|
1/2+
|
|
124Cs
|
123,9122
|
30,8 sn.
|
e-
yakalama
|
124Xe
|
1+
|
|
125Cs
|
124,9097
|
45 dk.
|
e-
yakalama
|
125Xe
|
1/2+
|
|
126Cs
|
125,9094
|
1,64 dk.
|
e-
yakalama
|
126Xe
|
1+
|
|
127Cs
|
126,9074
|
6,25 saat
|
e-
yakalama
|
127Xe
|
1/2+
|
|
128Cs
|
127,9078
|
3,66 dk.
|
e-
yakalama
|
128Xe
|
1+
|
|
129Cs
|
128,9061
|
32,06 saat
|
e-
yakalama
|
129Xe
|
1/2+
|
|
130Cs
|
129,9067
|
29,21 dk.
|
e-
yakalama
|
130Xe
|
1+
|
|
|
|
|
- |
130Ba
|
|
|
131Cs
|
130,9055
|
9,689 gün
|
e-
yakalama
|
131Xe
|
5/2+
|
|
132Cs
|
131,9064
|
6,479 gün
|
e-
yakalama
|
132Xe
|
2+
|
|
|
|
|
- |
132Ba
|
|
|
134Cs
|
133,9067
|
2,0648 yıl
|
e-
yakalama
|
134Xe
|
4+
|
|
|
|
|
- |
134Ba
|
|
|
135Cs
|
134,906
|
23x105 yıl
|
- |
135Ba
|
7/2+
|
|
136Cs
|
135,9073
|
13,16 gün
|
- |
136Ba
|
5+
|
|
137Cs
|
136,9071
|
30,07 yıl
|
- |
137Ba
|
7/2+
|
|
138Cs
|
137,911
|
33,41 dk.
|
- |
138Ba
|
3-
|
|
139Cs
|
138,9134
|
9,27 dk.
|
- |
139Ba
|
7/2+
|
|
140Cs
|
139,9173
|
63,7 sn.
|
- |
140Ba
|
1-
|
|
141Cs
|
140,92
|
24,94 sn.
|
- + n0 |
140Ba
|
7/2+
|
|
|
|
|
- |
141Ba
|
|
|
142Cs
|
141,9243
|
1,7 sn.
|
- + n0 |
141Ba
|
0-
|
|
|
|
|
- |
142Ba
|
|
|
143Cs
|
142,9273
|
1,78 sn.
|
- + n0 |
142Ba
|
3/2+
|
|
|
|
|
- |
143Ba
|
|
|
144Cs
|
143,932
|
1,01 sn.
|
- + n0 |
143Ba
|
1
|
|
|
|
|
- |
144Ba
|
|
|
145Cs
|
144,9354
|
0,594 sn.
|
- + n0 |
144Ba
|
3/2+
|
|
|
|
|
- |
145Ba
|
|
|
146Cs
|
145,9402
|
0,321 sn.
|
- + n0 |
145Ba
|
1-
|
|
|
|
|
- |
146Ba
|
|
|
147Cs
|
146,944
|
0,225 sn.
|
- + n0 |
146Ba
|
3/2+
|
|
|
|
|
- |
147Ba
|
|
|
148Cs
|
147,949
|
0,158 sn.
|
- + n0 |
147Ba
|
|
|
|
|
|
- |
148Ba
|
|
Sezyum
(Cs):
Güneş gözelerinde, atom saatlerinde, kızılötesi lambalarında ve katalizör olarak, belirli elementlerin hidrojenlenmesinde kullanılır. Yakın zamanda, itici güç sistemlerinde de kullanılmaya başlanmıştır. Vakum tüplerinde, hava kalıntılarını yok etmek için kullanılır. Oksijene karşı eğilimi yüksektir ve kolay iyonize olur. Bu nedenle de, roket motorlarında itici olarak kullanılır.
Güneş gözelerinde, atom saatlerinde, kızılötesi lambalarında ve katalizör olarak, belirli elementlerin hidrojenlenmesinde kullanılır. Yakın zamanda, itici güç sistemlerinde de kullanılmaya başlanmıştır. Vakum tüplerinde, hava kalıntılarını yok etmek için kullanılır. Oksijene karşı eğilimi yüksektir ve kolay iyonize olur. Bu nedenle de, roket motorlarında itici olarak kullanılır.
FRANSİYUM
|
Simgesi:
|
Fr
|
|
Grubu:
|
1A
(Alkali
metal)
|
|
Atom
numarası:
|
87
|
|
Bağıl
atom kütlesi:
|
223
|
|
Oda
sıcaklığında:
|
Katı
|
|
Erime
noktası:
|
27°C
|
|
Kaynama
noktası:
|
677°C
|
|
Yoğunluğu:
|
Bilinmiyor
|
|
Keşfi:
|
1939
- Marguerite Derey
|
|
Atom
çapı:
|
Bilinmiyor
|
|
Elektronegatifliği:
|
0,7
|
|
Elektron
dizilimi:
|
1s22s2p63s2p6d104s2p6d10f145s2p6d106s2p67s1
|
|
Yükseltgenme
basamağı (sayısı):
|
1
|
|
İzotop
|
Kütlesi
|
Yarı
ömrü
|
Bozunma
Şekli
|
Dönüştüğü
İzotop
|
Nükleer
Spin |
|
200Fr
|
|
0,019 sn.
|
|
|
3+
|
|
201Fr
|
201,004
|
0,048 sn.
|
e-
yakalama
|
201Rn
|
9/2-
|
|
|
|
|
|
197At
|
|
|
202Fr
|
202,003
|
0,34 sn.
|
|
198At
|
3+
|
|
|
|
|
e- yakalama
|
202Rn
|
|
|
203Fr
|
203,001
|
0,55 sn.
|
|
198At
|
10-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
202Rn
|
|
|
204Fr
|
204,001
|
1,7 sn.
|
|
200At
|
3+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
204Rn
|
|
|
205Fr
|
204,999
|
3,85 sn.
|
e-
yakalama
|
205Rn
|
9/2-
|
|
|
|
|
|
204At
|
|
|
206Fr
|
205,998
|
15,9 sn.
|
|
202At
|
5+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
206Rn
|
|
|
207Fr
|
206,997
|
14,8 sn.
|
|
203At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
207Rn
|
|
|
208Fr
|
207,9971
|
59,1 sn.
|
|
204At
|
7+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
208Rn
|
|
|
209Fr
|
208,9959
|
50 sn.
|
|
205At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
209Rn
|
|
|
210Fr
|
209,9964
|
3,18 dk.
|
|
206At
|
6+
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
210Rn
|
|
|
211Fr
|
210,9955
|
3,10 dk.
|
|
207At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
211Rn
|
|
|
212Fr
|
211,9962
|
20 dk.
|
e-
yakalama
|
212Rn
|
5+
|
|
|
|
|
|
208At
|
|
|
213Fr
|
212,9962
|
34,6 sn.
|
|
209At
|
9/2-
|
|
|
|
|
e-
yakalama
|
213Rn
|
|
|
214Fr
|
213,999
|
0,005 sn.
|
|
210At
|
1-
|
|
215Fr
|
215,0003
|
86 nano sn.
|
|
211At
|
9/2-
|
|
216Fr
|
216,0032
|
0,70 us.
|
e-
yakalama
|
216Rn
|
1-
|
|
|
|
|
|
212At
|
|
|
217Fr
|
217,0046
|
22 us.
|
|
213At
|
9/2-
|
|
218Fr
|
218,0076
|
0,001 sn.
|
|
214At
|
1-
|
|
219Fr
|
219,00924
|
0,020 sn.
|
|
215At
|
9/2-
|
|
220Fr
|
220,0123
|
27,4 sn.
|
|
216At
|
1+
|
|
|
|
|
- |
220Ra
|
|
|
221Fr
|
221,0143
|
4,9 dk.
|
- |
221Ra
|
5/2-
|
|
|
|
|
|
217At
|
|
|
222Fr
|
222,0175
|
14,2 dk.
|
- |
222Ra
|
2-
|
|
223Fr
|
223,0197
|
21,8 dk.
|
- |
223Ra
|
3/2-
|
|
|
|
|
|
219At
|
|
|
224Fr
|
224,0232
|
3,33 dk.
|
- |
224Ra
|
1-
|
|
225Fr
|
225,0256
|
4 dk.
|
- |
225Ra
|
3/2-
|
|
226Fr
|
226,0293
|
49 sn.
|
- |
226Ra
|
1-
|
|
227Fr
|
227,032
|
2,47 dk.
|
- |
227Ra
|
1/2+
|
|
228Fr
|
228,036
|
38 sn.
|
- |
228Ra
|
2-
|
|
229Fr
|
229,038
|
50 sn.
|
- |
229Ra
|
1/2+
|
|
230Fr
|
230,043
|
19,1 sn.
|
- |
230Ra
|
|
|
231Fr
|
231,045
|
17,5 sn.
|
- |
231Ra
|
|
Fransiyum
(Fr):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder